Kiedy nigeryjscy rodzice Adewale Akinnuoye-Agbaje „wyhodowali” go w rodzinie zastępczej w Essex, myśleli, że wysyłają go do lepszego życia – skończył jako skinhead i członek gangu, który wcześniej go dręczył.
Aktor znany z „Zagubionych” i „Gry o tron” skierował swoją rękę w stronę reżyserii, aby podzielić się własną prawdą w nowym filmie Farming, który opowiada historię młodego nigeryjskiego chłopca wychowywanego przez białych rodziców zastępczych w latach 70. w Tilbury w hrabstwie Essex. Dręczony i prześladowany na tle rasowym, zaadaptował się i stworzył własną tożsamość, dołączając do bardzo rasistowskiej grupy skinheadów, która zamieniła jego życie w piekło.
Film o dojrzewaniu przenosi na duży ekran mało znaną część brytyjskiej historii: rolnictwo, w którym tysiące nigeryjskich dzieci, takich jak Akinnuoye-Agbaje, „wyhodowano” w rodzinach w Wielkiej Brytanii.
Rozmawiam z Bargelheuser.de Akinnuoye-Agbaje przyznaje, że ciężko było mu ponownie przeżyć traumę z młodości.
Pamiętam, jak wszedłem na plan. Scenograf odtworzył dom, w którym dorastałem, ale nie byłem przygotowany. Musiałem mieć chwilę dla siebie – mówi. Musiałem wyjaśnić, co to dla mnie znaczyło. To był czas, w którym po prostu nie widziałem wyjścia, ale nie miałem luksusu marudzenia, musiałem kierować. Dopiero później przetworzyłem tę emocję.
Film szczegółowo przedstawia historię życia Akinnuoye-Agbaje. Oboje jego rodzice należeli do pokolenia, które wyjechało do Wielkiej Brytanii w poszukiwaniu wykształcenia. Pomysł był taki, aby studiować na uniwersytecie, a następnie wrócić do domu, aby pomóc swojemu krajowi, który w tamtym czasie był nękany wojną domową.
Ojciec Akinnuoye-Agbaje studiował prawo, a matka księgowość. Niedługo po jego narodzinach zamieścili w gazecie ogłoszenie, w którym prosili o znalezienie mu tymczasowego domu na czas studiów. W filmie młody Akinnuoye-Agbaje zostaje przekazany rodzinie ze wschodniego Londynu zwitkiem gotówki – pierwszą miesięczną wypłatą.
Skinheadzi dręczą go w Farmingu
Co to jest rolnictwo?
Dziś praktyka wydaje się niewiarygodna, ale w latach 60. i 70. była rzeczywistością.
Dlatego chciałem opowiedzieć tę historię” – mówi Akinnuoye-Agbaje. To mało znana część brytyjskiej historii, ale jest tak ważną częścią naszej historii rasowej w tym kraju.
W Afryce powszechne było wysyłanie dzieci ze wsi do rodzin mieszkających w miastach lub na bogatszych obszarach, aby zapewnić im lepsze życie.
Problem w tym, że to był inny kraj – dodaje. Miałem wiele uczuć w związku z tym, co zrobili. To było coś, z czym musiałem się pogodzić. Kręcenie filmu i gra mojego ojca pomogły mi lepiej to zrozumieć. Chcieli zapewnić nam wykształcenie, mówić po angielsku, myśleli, że będzie nam lepiej.
Problemy zaczęły się wkrótce, gdy do Wielkiej Brytanii przybyło więcej par z Nigerii, które miały nadzieję zostawić swoje dzieci w brytyjskich domach. Praktyka ta miała początkowo charakter nieformalny, niezauważalny i niemonitorowany. Nie było sposobu, aby dowiedzieć się, ile dzieci hodowano na farmach, gdzie mieszkały i czy otaczano je odpowiednią opieką.
Akinnuoye-Agbaje mówi, że jego zdaniem jest to praktyka bardziej rozpowszechniona, niż można to nawet przedstawić w filmie, ponieważ ponad połowa brytyjskich dzieci w Nigerii przez kilka lat przebywała na „hodowli na farmie”.
Film pokazuje, jak służby społeczne zaczęły przeprowadzać kontrole i odwiedzać rodziny zastępcze, aby zapewnić dzieciom opiekę, ale także spróbować zapanować nad praktyką.
Choć film koncentruje się na latach 70., praktyka, zdaniem reżysera, trwała – na mniejszą skalę – aż do tysiąclecia.
Ile dzieci znalazło się w pieczy zastępczej?
Akinnuoye-Agbaje był jednym z 10 dzieci przyjętych przez swoich zastępczych rodziców. Wychowywał go głównie przybrana matka Ingrid Carpenter (Kate Beckinsale), podczas gdy jego przybrany ojciec zarabiał na życie, jeżdżąc ciężarówkami. Kiedy Ingrid przyjęła ogromne potomstwo, w tym jego dwie siostry, były to jedyne czarne dzieci w Tilbury, obszarze, gdzie szybko rozwijały się grupy skrajnie prawicowe.
Akinnuoye-Agbaje pamięta, jak jego przybrana matka mówiła im, że nie są inne, ale nadal używała rasistowskich obelg. To właśnie jest takie dziwne – mówi. To nie jest jednoznaczne. Moi rodzice używali tych samych obelg, a w telewizji można było zobaczyć i usłyszeć te same rzeczy.
Kate Beckinsale w rolnictwie
To był czas, gdy [w telewizji] leciało „Kochaj sąsiada swego” i komicy żartowali z tego powodu, to były rasistowskie epitafia w telewizji w godzinach największej oglądalności.
To nie jest wymówka, ale takie było tło tego wszystkiego. Nie usprawiedliwia to, ale były to rodziny o niskich dochodach, rozbite, w większości niepiśmienne. To właśnie widzieli, to wiedzieli.
Dla Akinnuoye-Agbaje kluczową częścią pracy nad filmem było umożliwienie widzom samodzielnego decydowania o tym, co myślą o rolnictwie.
Ważne było, aby nie oceniać i pozwolić na to publiczności – dodaje. Musiałam postrzegać mojego ojca i moich zastępczych rodziców jako skomplikowanych, nie było to czarno-białe. Prawda o tym, co się tu wydarzyło, była jak na tamte czasy rozważna.
Początkowy zamiar jego przybranych rodziców, by go przyjąć, był bezinteresowny – Ingrid nie mogła mieć własnych dzieci – ale szybko stało się jasne, że oznaczało to zysk finansowy. W obliczu takiej zachęty, jak można było przewidzieć, liczba rodzin zastępczych wzrosła.
Jak dokładne jest rolnictwo?
W filmie Ingrid dokonuje kradzieży w sklepie Akinnuoye-Agbaje, co wydarzyło się naprawdę. Kiedyś szczuły mnie psy – powiedział.
Jego przybrany ojciec również wysyła chłopca, aby w filmie stawił czoła skinheadom, co również było prawdą. Trzeba było walczyć – dodaje.
W końcu rodzice Akinnuoye-Agbaje, których ledwo znał, wrócili, aby zabrać go do domu w Afryce. W wieku ośmiu lub dziewięciu lat został zaciągnięty z Tilbury do nigeryjskiej wioski.
Na filmie przestaje mówić, a w prawdziwym życiu ten drastyczny ruch właściwie go zaniemówił. Rodzice, nie mogąc nakłonić go do mówienia, wysłali go z powrotem do rodziców zastępczych, ale powrócił do jeszcze większego kryzysu tożsamości. Tak jak to zrobił na filmie, przetarł twarz, próbując sprawić, że będzie biała. Ale Akinnuoye-Agbaje szybko zdał sobie sprawę, że jego metody nie są wystarczające i zwrócił się do tego samego gangu, który go dręczył.
Jako dziecko próbował wyglądać na białego
Mając zaledwie 16 lat, został wydalony i włóczył się po ulicach ze skinheadami. Na początku wykorzystali go jako zabawkę, potem broń, potem okazali mu niechętny poziom szacunku, gdy stał się twardszy.
Większość wydarzeń przedstawionych w filmie ma swoje korzenie w rzeczywistości Akinnuoye-Agbaje, inne zaczerpnięto z tego, co usłyszał lub czego doświadczył. Od bójek, śmiertelnych ataków, przestępczości i rasistowskich obelg. Jeden moment jest całkowicie zgodny z jego doświadczeniem – kiedy próbuje odebrać sobie życie.
Akinnuoye-Agbaje musiał przez cały czas towarzyszyć młodemu aktorowi, Damsonowi Idrisowi, grając go. Musiałem wyjaśnić, co oznaczało samobójstwo młodemu nastolatkowi przeżywającemu kryzys tożsamości kulturowej w latach 70. – mówi. Nie oznaczało to śmierci. Reprezentowała wolność. To był jedyny sposób na powstrzymanie bólu i bólu. Dlatego przed aktem widzisz obraz tęczy.
Chociaż Akinnuoye-Agbaje wiedział, że Idris ma dojrzałość i siłę, aby to odegrać, nie chciał, aby musiał przez to przechodzić zbyt wiele razy.
Dodał, że zrobił to w dwóch ujęciach. Musiałam z nim przez to przejść, to był pełen emocji dzień.
Czy nauczyciel rolnictwa jest wzorowany na prawdziwej osobie?
Nauczyciel, który zwraca się do niego w filmie, to tak naprawdę mieszanka ludzi, którzy pomogli mu dostrzec, że jest wyjście.
Prawda jest taka, że osobiście nie mógłbym dokonać zmiany w swoim życiu. Było to połączenie mojego nauczyciela, pracownika socjalnego i kolegi z klasy. Musiałem postrzegać inteligencję jako lepszą drogę. Zapoczątkowali moją ścieżkę akademicką, abym mógł wyrazić to, co czułem na innej arenie.
Jego zastępcza matka początkowo skontaktowała się z jego biologicznymi rodzicami, dzieląc się swoimi zmartwieniami. Jego ojciec, obecnie prawnik, zapakował Akinnuoye-Agbaje do szkoły z internatem w Surrey. To właśnie tam, za namową, jako wyjście z sytuacji zwrócił się w stronę edukacji.
Damson Idris w rolnictwie
Jak zmienił swoje życie?
Kluczem było zdanie pierwszego egzaminu – mówi. Musiałem ponownie zdać egzaminy O, chyba dostałem C, ale się zgłosiłem.
Trzeba wcześniej zrozumieć, że myślałam, że jestem do niczego – wtedy przełomem był egzamin. Nie zdawałam sobie z tego wcześniej sprawy, nie byłam tego świadoma, teraz wiedziałam, że muszę po prostu zastosować tę samą formułę w swoim życiu.
Akinnuoye-Agbaje przeszedł drogę od skinheada do uzyskania tytułu licencjata, a następnie magistra prawa. Na studiach zauważono go i poproszono o zostanie modelem, a po przeprowadzce do Los Angeles zaczęły napływać oferty aktorskie, od Kongo (1995) po Zagubionych i Grę o tron.
Teraz, wiele lat po tym, jak na własne oczy zetknął się z rolnictwem, Akinnuoye-Agbaje przeszedł od aktorstwa do reżyserii, aby ożywić swoją własną historię.
Wydawało mi się to ważne. W moim mniemaniu byłem wierny mojej podróży. Musiałem namalować palący obraz równoległy do świata.
Co się stało z jego rodzicami?
Chociaż teraz ma większy kontakt ze swoim nigeryjskim dziedzictwem, Akinnuoye-Agbaje twierdzi, że uporanie się z uczuciami dotyczącymi swojej biologicznej rodziny okazało się trudne. Nigdy nie rozmawiał o tym, co się z nimi stało, aż do dziś.
Mówi, że jest sporo zaprzeczeń. W przypadku moich zastępczych rodziców jest to skomplikowane. Przyjęli 10 nigeryjskich dzieci, co jest niezwykłe. Wyróżniono ich za to, ale mimo to to zrobili.
W późniejszym życiu jego relacje z przybranymi rodzicami, którzy już nie żyją, rzeczywiście uległy poprawie. Para wiedziała, że pisze film o swoim życiu i kazała mu po prostu powiedzieć prawdę.
Wiadomość rolnicza
Choć następstwa jego dzieciństwa powinny dawać nam nadzieję, dla Akinnuoye-Agbaje film nie jest o tym.
Niewiele się zmienia, niezależnie od tego, czy chodzi o stosunek do szerszej populacji, czy o tolerancję. Nic się nie stanie, dopóki nie będzie akceptacji – zawsze pojawiają się fale niezadowolenia, mówi.
Wystarczy spojrzeć na Windrush dwa lata temu – nic się nie zmieniło. Właściwe podejście musi wyjść od rządu i przenieść się na ulice.
Skinheadzi poczuli się bezsilni. Myśleli, że stanowimy zagrożenie. Widzimy to dzisiaj w przypadku Brexitu, Farage'a i Trumpa. Nawet we Francji. Nie jest lepiej, jest coraz gorzej.
Rolnictwo w kinach od 11t Październik
